شب نیمه شعبان شبی بسیار مبارک است. بر اساس روایتی از حضرت امام جعفر صادق (علیه السلام) که فضیلت این شب را از حضرت امام محمد باقر (علیه السلام) نقل می‌کند، این شب پس از شب قدر، بافضیلت‌ترین شب‌ها محسوب می‌شود. در این شب، خداوند به بندگان خود فضل و کرمش را عطا می‌کند و آنان را می‌آمرزد.

امام باقر (علیه السلام) توصیه می‌فرمایند که در این شب برای تقرب به خداوند تلاش و کوشش کنید؛ زیرا خداوند به ذات مقدس خود قسم یاد کرده است که هیچ نیازمندی را که در این شب از درگاهش درخواست می‌کند، دست خالی بازنگرداند، مگر اینکه درخواست او معصیت باشد.

ایشان همچنین فرمودند که خداوند متعال این شب را برای اهل بیت (علیهم السلام) قرار داده است، همان‌گونه که شب قدر را برای پیامبر (صلی الله علیه و آله) قرار داد. بنابراین، در این شب باید در دعا و ثنا بر خداوند کوشش کرد.

از دیگر برکات این شب مبارک، ولادت با سعادت حضرت امام زمان (ارواحنا فداه) در سحرگاه سال دویست و پنجاه و پنج هجری در شهر «سُرَّ مَنْ رَای» است که باعث مزید شرافت این شب مبارک شده است. برای این شب اعمال متعددی ذکر شده است.

‏اول: غسل کردن

غسل کردن در این شب مبارک، موجب تخفیف گناهان می‌شود.

‏دوم: احیای شب

احیای شب نیمه شعبان با انجام نماز، دعا و استغفار توصیه شده است. این عمل به تأسی از سیره امام زین العابدین (علیه السلام) است و روایت شده که هر کس این شب را احیا کند، دلش در روزی که دل‌ها می‌میرند، نمی‌میرد.

‏سوم: زیارت حضرت امام حسین (علیه السلام)

زیارت امام حسین (علیه السلام) افضل اعمال این شب و موجب آمرزش گناهان است. در روایات آمده است که هر کس در این شب آن حضرت را زیارت کند، روح ۱۲۴ هزار پیامبر با او مصافحه می‌کند. حداقل زیارت آن حضرت در این شب به این صورت است که به بالای بام بروید، به سمت راست و چپ نگاه کنید، سپس سر به آسمان نمایید و این کلمات را بخوانید: «اَلسَّلامُ عَلَیک یا اَبا عَبْدِاللّهِ اَلسَّلامُ عَلَیک وَ رَحْمَةُاللّهِ وَ بَرَکاتُهُ». امید است هر کس در هر زمان و مکانی به این کیفیت زیارت کند، ثواب حج و عمره برای او نوشته شود.

چهارم: قرائت دعای مخصوص زیر که توسط شیخ و سید نقل شده است. این دعا به منزله زیارت حضرت امام زمان (صلوات الله و سلامه علیه) شمرده می‌شود.

اَللّهُمَّ بِحَقِّ لَیلَتِنا [هذِهِ] وَمَوْلُودِها

خدایا به حق این شبی که ما در آنیم و به حق آنکس که در آن به دنیا آمده

وَحُجَّتِک وَمَوْعُودِهَا الَّتی قَرَنْتَ اِلی فَضْلِها فَضْلاً فَتَمَّتْ کلِمَتُک

و حجتت و موعود آن که همراه کردی به فضیلت این شب فضیلت دیگری و بدین سبب تمام شد کلمه تو

صِدْقاً وَعَدْلاً لا مُبَدِّلَ لِکلِماتِک وَلا مُعَقِّبَ لاِیاتِک نُورُک الْمُتَاَلِّقُ

براستی و عدالت تغییر دهنده ای برای کلمات تو نیست و پس زننده ای برای آیات تو نیست آن نور درخشانت

وَضِیاَّؤُک الْمُشْرِقُ وَالْعَلَمُ النُّورُ فی طَخْیاَّءِ الدَّیجُورِ الْغائِبُ

و آن روشنی فروزانت و آن نشانه نورانی در شب تاریک ظلمانی آن پنهان

الْمَسْتُورُ جَلَّ مَوْلِدُهُ وَکرُمَ مَحْتِدُهُ وَالْمَلاَّئِکةُ شُهَّدُهُ وَاللّهُ ناصِرُهُ

غایب از انظار که ولادتش بزرگ و کریم الاصل بود و فرشتگان گواهان اویند و خدا یاور

وَمُؤَیدُهُ اِذا آنَ میعادُهُ وَالْمَلاَّئِکةُ اَمْد ادُهُ سَیفُ اللّهِ الَّذی لا ینْبوُ

و کمک کار او است در آن هنگام که وعده اش برسد و فرشتگان مددکارش باشند آن شمشیر برنده خدا که کند نشود

وَنُورُهُ الَّذی لا یخْبوُ وَ ذوُالْحِلْمِ الَّذی لا یصْبوُا مَدارُ الَّدهْرِ

و نور او که خاموش نگردد و بردباری که کار بی رویه انجام ندهد چرخ روزگار بخاطر او گردش کند

وَنَوامیسُ الْعَصْرِ وَوُلاةُ الاْمْرِ وَالْمُنَزَّلُ عَلَیهِمْ ما یتَنَزَّلُ فی لَیلَةِ

و او و پدران معصومش نوامیس هر عصر و والیان امر خدایند در شب قدر آنچه نازل شود بر ایشان نازل گردد

الْقَدْرِ وَاَصْحابُ الْحَشْرِ وَالنَّشْرِ تَراجِمَةُ وَحْیهِ وَوُلاةُ اَمْرِهِ وَنَهْیهِ

و آنهایند صاحبان حشر و نشر و مفسران وحی خدا و سرپرستان امر و نهی او

اَللّهُمَّ فَصَلِّ عَلی خاتِمِهْم وَقآئِمِهِمُ الْمَسْتُورِ عَنْ عَوالِمِهِمْ اَللّهُمَّ

خدایا پس درود فرست بر خاتم ایشان و قائمشان که در پس پرده است از عوالم آنها خدایا

وَاَدْرِک بِنا اءَیامَهُ وَظُهُورَهُ وَقِیامَهُ وَاجْعَلْنا مِنْ اَنْصارِهِ وَاقْرِنْ ثارَنا

ما را به روزگار او و زمان ظهور و قیامش برسان و از جمله یارانش قرارمان ده و خونخواهی ما را

بِثارِهِ وَاکتُبْنا فی اَعْوانِهِ وَخُلَصاَّئِهِ وَاَحْینا فی دَوْلَتِهِ ناعِمینَ

به خونخواهی او مقرون گردان و نام ما را در زمره یاران و مخصوصانش ثبت فرما و ما را در دولتش شادکام

وَبِصُحْبَتِهِ غانِمینَ وَبِحَقِّهِ قآئِمینَ وَمِنَ السُّوَّءِ سالِمینَ یا اَرْحَمَ

و متنعم و به هم نشینیش بهره مند و به گرفتن حقش پا بر جا بدار و از بدیها بر کنارمان کن ای مهربانترین

الرّاحِمینَ وَالْحَمْدُلِلّهِ رَبِّ الْعالَمینَ وَصَلَواتُهُ عَلی سَیدِنا مُحَمَّدٍ

مهربانان و ستایش خاص خدا پروردگار جهانیان است و درودهای او بر آقای ما محمد

خاتَمِ النَّبِیینَ وَالْمُرْسَلینَ وَعَلی اَهْلِ بَیتِهِ الصّادِقینَ وَعِتْرَتِهَ

خاتم پیمبران و مرسلین و بر خاندان راستگو و عترت حقگویش باد

النّاطِقینَ وَالْعَنْ جَمیعَ الظّالِمینَ واحْکمْ بَینَنا وَبَینَهُمْ یا اَحْکمَ الْحاکمینَ

و از رحمت خود دور ساز تمام ستمکاران را و میان ما و ایشان داوری کن ای محکمترین حکم کنندگان

‏پنجم: خواندن دعای مخصوص

روایت شده است که حضرت امام صادق(علیه السلام) دعایی را به اسماعیل بن فضل هاشمی تعلیم دادند تا در شب نیمه شعبان خوانده شود.

اَللّهُمَّ اَنْتَ الْحَیُّ الْقَیومُ الْعَلِیُّ الْعَظیمُ الْخالِقُ الرّازِقُ الْمُحْیی الْمُمیتُ الْبَدیَّءُ

خدایا تویی زنده پاینده والای بزرگ آفریننده و روزی دهنده زنده کننده و میراننده آغاز کننده

الْبَدیعُ لَک الْجَلالُ وَلَک الْفَضْلُ وَلَک الْحَمْدُ وَلَک الْمَنُّ وَلَک الْجُودُ

و پدید آرنده ، برای تو است بزرگی و از آن تو است فضیلت و ستایش و از آن تو است نعمت و جود

وَلَک الْکرَمُ وَلَک الاْمْرُ وَلَک الْمَجْدُ وَلَک الْشُّکرُ وَحْدَک لا شَریک

و خاص تو است بزرگواری و از تو است فرمان و شوکت و خاص تو است سپاسگزاری که یگانه ای و شریکی برایت

لَک یا واحِدُ یا اَحَدُ یا صَمَدُ یا مَنْ لَمْ یلِدْ وَلَمْ یولَدْ وَلَمْ یکنْ لَهُ

نیست ای یگانه ای یکتا ای بی نیاز ای که فرزندی ندارد و فرزند کسی نباشد و نیست برایش.